EUDR, AB’nin ormansızlaşma tüzüğüdür ve büyük ile orta işletmeler için 30.12.2026’da uygulanmaya başlar. Sığır, kakao, kahve, palm yağı, kauçuk, soya, odun ve Ek I’deki türevlerini kapsar. Yükümlülük AB’ye süren operatördedir, ama Türkiye düşük riskli olsa bile ihracatçıdan parsel konumu ve yasallık bilgisi beklenir.
EUDR ne zaman uygulanacak?
Tarihler iki kez ertelendi. Aşağıdaki tablo Tüzüğün 18.09.2026 tarihli konsolide metnine ve Komisyon sayfasına dayanır.
| Tarih | Kim için |
|---|---|
| 30.12.2026 | Büyük ve orta işletmeler. Ayrıca AB Odun Tüzüğü ekindeki ürünlerde mikro ve küçük işletmeler |
| 30.06.2027 | 31.12.2024 itibarıyla kurulmuş mikro ve küçük işletmeler ile gerçek kişiler (odun tüzüğü ürünleri hariç) |
| 30.12.2027 | 2026/2102 sayılı Tüzükle Ek I’e eklenen ürünler |
Dikkat: 30.06.2027 tarihi her küçük işletme için geçerli değildir. Madde 38(3), 31.12.2024’e kadar kurulmuş olmayı şart koşar.
EUDR hangi ürünleri kapsıyor?
Yedi emtia vardır: sığır, kakao, kahve, palm yağı, kauçuk, soya ve odun. Belirleyici olan ürünün adı değil, Ek I’deki gümrük kodudur.
| Emtia | Ek I’den örnekler |
|---|---|
| Sığır | Canlı sığır, sığır eti, yenilebilir sakatat |
| Kakao | Çekirdek, kakao ezmesi, yağı, tozu, çikolata ve kakao içeren gıda müstahzarları |
| Kahve | Kahve (0901), 30.12.2027’den itibaren kahve ekstraktları (2101 11 00) |
| Palm yağı | Palm yağı ve türevleri, 30.12.2027’den itibaren bazı kimyasal türevler ve sabunlar |
| Kauçuk | Doğal kauçuk, yeni lastikler, bazı kauçuk eşyalar |
| Soya | Soya fasulyesi, unu, yağı, küspesi |
| Odun | Kereste, kontrplak, palet, ahşap mobilya, kağıt ve kağıt hamuru başlıkları |
2026/2102 sayılı Tüzük listeyi değiştirdi. Deri ve ham post Ek I’den çıkarıldı, kullanılmış ürünler ve başka bir ürünü taşımak için kullanılan ambalaj malzemesi kapsam dışına alındı, çözünebilir kahve eklendi. Fındık, kuru üzüm ve zeytinyağı başlıkları Ek I’de yer almıyor. Yine de ürününüzün CN kodunu tek tek kontrol edin, çünkü kakaolu bir müstahzar farklı koda girebilir.
Türkiye EUDR’de hangi risk sınıfında?
Türkiye 2025/1093 sayılı Uygulama Tüzüğünün ekinde düşük riskli ülkeler arasındadır. Bu, Türkiye’de üretilen emtia için madde 13’teki basitleştirilmiş özen yükümlülüğünün önünü açar: AB’deki operatör, tedarik zinciri karmaşıklığını ve karışma riskini değerlendirdikten sonra madde 10 ve 11’deki risk değerlendirmesi ve azaltma adımlarını yapmak zorunda kalmaz.
Düşük risk muafiyet demek değildir. Komisyon kılavuzu da bunu açıkça söyler: bu operatörler madde 9 bilgilerini yine toplar, özen yükümlülüğü sistemi kurar ve beyanname verir.
Asıl konu menşedir. Düşük risk sınıfı, emtianın üretildiği ülkeye göre işler, ihracatın yapıldığı ülkeye göre değil. Türkiye’de işlenen ama Brezilya’dan gelen soya ya da Fildişi Sahili’nden gelen kakao, bu ülkeler ekte düşük risk listesinde olmadığı için standart risktedir. Madde 13(3), bu tür işleme yoluyla dolanma riskine özellikle işaret eder.
Türk ihracatçı doğrudan yükümlü mü?
Çoğu durumda doğrudan muhatap AB tarafıdır. Kılavuza göre AB dışında üretilen üründe operatör genellikle gümrük beyanında ithalatçı olarak görünen kişidir. İthalatçı AB’de yerleşik değilse, ürünü piyasada ilk bulunduran AB’deki kişi madde 7 uyarınca operatör sayılır ve bu, AB dışındaki operatörün yükümlülüğüne ek olarak geçerlidir.
Bizim çıkarımımız şudur: yükümlülük yasal olarak ithalatçıda olsa da gereken bilgi sizden gelecektir. Dolayısıyla etki, sözleşme ve müşteri talebi olarak ihracatçıya ulaşır. Ayrıca madde 38’deki tarih sizin değil, piyasaya süren operatörün büyüklüğüne bağlıdır. Yani küçük bir ihracatçı, büyük bir alıcıya sattığında 30.12.2026’da hazır olmak zorunda kalabilir. Malı kendiniz ithalatçı sıfatıyla sokuyorsanız durumunuzu ayrıca inceletin.
Bir istisna daha var. Düşük riskli ülkede yerleşik olup kendi ürettiğini piyasaya süren mikro veya küçük birincil operatör, madde 4a uyarınca bir kerelik basitleştirilmiş beyan verebilir ve konum yerine posta adresi kullanabilir. Tanımın şartlarını tek tek kontrol edin.
Türk ihracatçı ne hazırlamalı?
- Ürün taraması: Tüm ihraç ürünlerini CN koduyla Ek I’e karşı kontrol edin. 30.12.2027’de eklenecek kodları ayrı işaretleyin.
- Köken haritası: Her emtianın üretildiği ülkeyi ve mümkünse parseli belirleyin. Düşük ve standart riskli kaynakları ayırın.
- Konum verisi: Madde 2 uyarınca enlem ve boylam en az altı ondalık basamakla verilir. Sığır dışı emtiada 4 hektardan büyük parsellerde poligon gerekir. Sığırda konum, hayvanın tutulduğu işletmelerle ilgilidir.
- Ormansızlaşma kontrolü: Arazinin 31.12.2020’den sonra ormansızlaştırılmamış olduğunu gösteren doğrulanabilir bilgi hazırlayın.
- Yasallık belgeleri: Üretim ülkesi mevzuatına uyumu ve araziyi kullanma hakkını gösterin. Madde 9, kullanım hakkını veren düzenlemeyi de ister.
- Karışımı önleme: Kılavuza göre bilinmeyen kökenli ürünle karıştırılmış mal uyumlu sayılmaz, kütle dengesi yöntemi yetmez.
- Kayıt: AB’deki operatör bilgileri beş yıl saklar. Alıcınızla aynı süreye göre sözleşme yapın.
AB tarafında yaptırım hafif değildir. Madde 25 uyarınca üye devletler, tüzel kişiler için en yüksek tutarı AB cirosunun en az yüzde 4’ü olan para cezası ile ürüne ve gelire el koyma öngörür.
Bu rehber genel bilgi amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Uyum yol haritası için Yeşil Dönüşüm hizmetimize, karbon tarafı için SKDM rehberine bakabilirsiniz. Yatırım planlıyorsanız konuyu fizibiliteye dahil edin.
Sık sorulan sorular
EUDR ertelendi mi?
İki kez ertelendi, Aralık 2024 ve Aralık 2025’te. Güncel metinde büyük ve orta işletmeler için tarih 30.12.2026’dır. 31.12.2024’e kadar kurulmuş mikro ve küçük işletmeler için tarih 30.06.2027’dir, odun tüzüğü ürünleri hariç. 07.11.2026 itibarıyla yeni bir erteleme görmedik.
Türkiye düşük riskli olduğu için EUDR’den muaf mı?
Hayır. Düşük risk, risk değerlendirmesi ve azaltma adımlarını kaldırabilir, ama bilgi toplama, konum verisi, özen yükümlülüğü sistemi ve beyanname kalır. Sınıf yalnız Türkiye’de üretilen emtia için geçerlidir.
Fındık veya zeytinyağı ihracatçısı EUDR kapsamında mı?
Fındık, kuru üzüm ve zeytinyağı başlıkları Ek I’de yer almıyor. Yine de CN koduna bakın. Kakao içeren bir karışım ya da ahşap palet ayrıca satıldığında farklı değerlendirilebilir.
Mobilya ve ahşap ambalaj kapsamda mı?
Ahşap mobilya başlıkları Ek I’dedir. Palet ve sandıklar da 4415 başlığındadır, ancak başka bir ürünü taşımak için kullanılan tek kullanımlık ambalaj 2026/2102 ile kapsam dışında bırakıldı. Palet ürün olarak satılıyorsa kapsam sürer.
Türkiye’deki bir çikolata üreticisi ne yapmalı?
Çikolata 1806 başlığıyla Ek I’dedir. Belirleyici olan kakaonun üretildiği ülkedir. Alıcınız sizden kaynak ülkeyi ve parsel konumunu isteyecektir. Kaynak ülke standart riskliyse risk değerlendirmesi de gerekir.
Resmi kaynaklar
- Regulation (EU) 2023/1115, konsolide metin, 18.09.2026
- Commission Delegated Regulation (EU) 2026/2102 (Ek I değişikliği), OJ 17.09.2026
- Regulation (EU) 2025/2650 (ikinci EUDR değişikliği)
- Commission Implementing Regulation (EU) 2025/1093 (ülke sınıflandırması)
- Komisyon EUDR kılavuzu, OJ C/2026/3896
- European Commission, EU Deforestation Regulation sayfası
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Program şartları değişebilir, başvurmadan önce güncel resmi metni kontrol edin.
Uluslararası yeşil dönüşüm standartlarına uyum projelerini tasarlıyor ve yönetiyoruz.